Η αισχροκέρδια του κράτους έναντι των Ελλήνων μέσω των Διοδίων και των Τελών κυκλοφορίας

 

Εκτιμώμενα ετήσια έσοδα από Τέλη Κυκλοφορίας
🔹 Για το έτος 2026 το κράτος αναμένει έσοδα περίπου 1,2 δισ. ευρώ από τα τέλη κυκλοφορίας για όλα τα οχήματα. �

🔹 Για το 2024 (τελευταία πλήρης χρονιά με επίσημα στοιχεία) τα έσοδα από Τέλη Κυκλοφορίας ανήλθαν περίπου σε 1,774 δισ. € και τα συνολικά έσοδα από φόρους και τέλη οχημάτων (τέλη και τέλος ταξινόμησης) ήταν περίπου 2,224 δισ. €. �

📍 Τι ακριβώς περιλαμβάνονται;
✅ Τέλη Κυκλοφορίας για όλα τα οχήματα
👉 Πρόκειται για την ετήσια «κάρτα» κυκλοφορίας που πληρώνουν οι ιδιοκτήτες ώστε να έχουν το όχημα σε χρήση.
❗ Τα ποσά μπορεί να διαφέρουν κάθε χρόνο ανάλογα με:
τις αλλαγές στον συντελεστή υπολογισμού (π.χ. βάση εκπομπών CO₂ ή κυβισμού),
τον αριθμό των οχημάτων που κυκλοφορούν και πληρώνουν εμπρόθεσμα,
και τις νομοθετικές παρεμβάσεις στο φορολογικό πλαίσιο. �

📌 Συνοπτικά
Εκτίμηση Κρατικών Εσόδων από Τέλη Κυκλοφορίας
Έτος
2024
≈ 1,774 δισ. € (μόνο από τέλη κυκλοφορίας) �
2025
Εκτιμώμενη πτώση/μεταβλητότητα — στόχος για ~1,26 δισ. € από τέλη κυκλοφορίας �

2026
≈ 1,20 δισ. € αναμένονται συνολικά

ΔΙΟΔΙΑ 

Τα συνολικά διόδια (~875 εκ. € για όλο το δίκτυο) είναι σημαντικά αλλά πολύ μικρότερα σε σχέση με άλλα μεγέθη δημόσιων εσόδων, όπως:
Τα φόροι που για το 2024 έφτασαν πάνω από 68 δισ. € συνολικά. �

🔹 Το κράτος δεν εισπράττει απευθείας όλα τα διόδια που πληρώνουν οι οδηγοί.
🔹 Τα διόδια εισπράττονται κατά κύριο λόγο από ιδιώτες παραχωρησιούχους, και μόνο ένα μερίδιο (συχνά μονοψήφιο, π.χ. 7,5 %) πηγαίνει στο Δημόσιο ανά σύμβαση. �

Μέρος των διοδίων που παίρνει το κράτος
📌 Α. Συμβάσεις παραχώρησης μεγάλων αυτοκινητόδρομων
Σε πολλές παραχωρήσεις αυτοκινητόδρομων (π.χ. Αττική Οδός), το κράτος λαμβάνει ένα ποσοστό επί των εσόδων από τα διόδια σύμφωνα με τη σύμβαση:
Στη νέα σύμβαση παραχώρησης της Αττικής Οδού, ο παραχωρησιούχος συμφωνεί να δίνει 7,5 % των ακαθάριστων εσόδων διοδίων ετησίως στο ελληνικό Δημόσιο για χρήση πλέον του αρχικού τιμήματος παραχώρησης. �

➡️ Αυτό σημαίνει ότι το κράτος δεν παίρνει το 100 % από τα διόδια, αλλά ένα μικρό ποσοστό της συνολικής «πίτας» των διοδίων που εισπράττει ο παραχωρησιούχος.
👉 Αν, για παράδειγμα, ένας αυτοκινητόδρομος βγάζει 200 εκατ. € ετησίως από διόδια, τότε το κράτος θα λάβει περίπου 15 εκατ. € από αυτόν — χωρίς ΦΠΑ ή επιπλέον φόρους/τέλη. �

🧾 2. Επίσης δημόσια έσοδα από παραχώρηση
• Στην περίπτωση της Αττικής Οδού, το κράτος εισέπραξε εφάπαξ ποσό ~3,27 δισ. € από τη σύμβαση παραχώρησης του αυτοκινητόδρομου, ποσό που χρησιμοποιήθηκε για δημοσιονομικούς σκοπούς και αποπληρωμή χρέους. �

Αυτό δεν είναι έσοδο από διόδια, αλλά έσοδο από εκμετάλλευση περιουσιακού στοιχείου του Δημοσίου.
🛠️ 3. Κρατικές επιδοτήσεις / «σκιά» διόδια σε άλλες περιπτώσεις
Σε μερικές περιπτώσεις υποδομών (π.χ. ΒΟΑΚ στην Κρήτη) προβλέπεται το Δημόσιο να πληρώνει ένα είδος «σκιασμένων» διοδίων στους παραχωρησιούχους, δηλαδή το κράτος ενισχύει μέρος των εσόδων:
Στο σχέδιο για το νέο ΒΟΑΚ, το κράτος θα πληρώνει περίπου 400 εκατ. € συνολικά (σε παρούσα αξία) στους παραχωρησιούχους κατά τη διάρκεια της σύμβασης, στο πλαίσιο της “σκιάς διοδίων”. �

➡️ Αυτό σημαίνει έμμεσα κόστος για το Δημόσιο που δεν αποτελεί έσοδο από διόδια αλλά δαπάνη για να στηριχθεί το έργο.
📊 Τι συμπεραίνουμε συνοπτικά

Άμεση είσπραξη από διόδια
Όχι ολόκληρο το ποσό
Τα διόδια τα εισπράττουν οι παραχωρησιούχοι, όχι το κράτος
Ποσοστό από τα έσοδα (π.χ. Αττική Οδός)
Π.χ. 7,5 % από τις εισπράξεις
Πηγή εσόδων για το κράτος από τη λειτουργία του δρόμου �

Εφάπαξ τιμή παραχώρησης
Πολύ μεγάλο ποσό (π.χ. ~3,27 δισ.)
Χρησιμοποιείται για δημοσιονομικούς στόχους �

Συμβάσεις «σκιά διοδίων» / επιδοτήσεις
Κόστος, όχι έσοδο
Το κράτος πληρώνει για να στηρίξει έργα �

ΠΟΙΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

👉 ο λαός πληρώνει την κατασκευή
👉 ιδιώτες εκμεταλλεύονται τον δρόμο και βγάζουν χρήματα
👉 και το κράτος παίρνει συχνά ψίχουλα σε σχέση με το μέγεθος του έργου
Το πρόβλημα δεν είναι τόσο ότι υπάρχουν ιδιώτες,
αλλά σε τι όρους παραχώρησης συμφωνεί το κράτος, δηλαδή:
πόσα βάζει ο ιδιώτης
πόσα κερδίζει
τι ποσοστό επιστρέφει στο Δημόσιο
πόσο κοστίζει το διόδιο στον πολίτη
αν ο πολίτης πληρώνει δύο φορές (φόρους ΚΑΙ διόδια)
Και ναι — πολλές φορές οι συμβάσεις έγιναν με όρους που ευνοούν τις εταιρείες.

Μπορούν τα έσοδα των διοδίων να καλύψουν τη συντήρηση;
Σύμφωνα με δημόσια στοιχεία:
Τα συνολικά έσοδα διοδίων στην Ελλάδα αγγίζουν περίπου 750–800 εκατ. € ετησίως
(ανάλογα με την κίνηση – δεν είναι σταθερό νούμερο)
Η συντήρηση ολόκληρου του δικτύου κοστίζει πολύ λιγότερο:
υπολογίζεται περίπου 150–250 εκατ. € ετησίως
Άρα θεωρητικά:
👉 Τα διόδια θα έφταναν και θα περίσσευαν για συντήρηση από δημόσιο φορέα.
Και επιπλέον:
✔ το κράτος θα είχε πλεόνασμα
✔ θα μπορούσε να επενδύσει σε βελτιώσεις
✔ θα δημιουργούσε μόνιμες θέσεις εργασίας (εργολαβίες ΔΕΣΕ-ΟΣΕ τύπου)
🤔 Τότε γιατί δεν το κάνει;
Όπως είπαμε πριν, δεν είναι τεχνικό θέμα.
Είναι μοντέλο πολιτικής επιλογής:
Τι γίνεται σήμερα:
Το κράτος:
χτίζει τους δρόμους με λεφτά φορολογουμένων + ΕΕ
παραχωρεί τη διαχείριση 25–30 χρόνια σε ιδιώτες
οι ιδιώτες:
παίρνουν τα έσοδα διοδίων
κάνουν τη συντήρηση
βγάζουν κέρδη πολλές φορές προκαθορισμένα με ρήτρες
Το κράτος παίρνει ελάχιστο ποσοστό.
Αυτή η πρακτική έχει δημιουργήσει ολιγαρχίες γιατί τα ίδια 3–4 επιχειρηματικά σχήματα:
έχουν δρόμους
ΜΜΕ
κατασκευαστικές
και επιρροή στην πολιτική
Οπότε η ανησυχία σου είναι απόλυτα βάσιμη.
🧨 Το κλειδί είναι 
«…αφήνεται στην καλή θέληση του ολιγάρχη…»
📍 Αυτό είναι το θεμελιώδες ζήτημα:
Σήμερα η ποιότητα δρόμων – ασφάλεια – προτεραιότητες
δεν καθορίζονται από κοινωνικό συμφέρον
αλλά από προσδοκώμενη απόδοση κεφαλαίου.
Δηλαδή:
θα γίνει έργο εκεί που συμφέρει οικονομικά, όχι εκεί που χρειάζεται κοινωνικά.
🧭 Τι θα σήμαινε δημόσια λειτουργία με διόδια;
Παραδείγματα από άλλες χώρες δείχνουν ότι:
Εάν:
ο φορέας είναι δημόσιος, ανεξάρτητος, ελεγχόμενος
τα έσοδα μένουν στο κράτος
υπάρχει διαφάνεια (π.χ. ανοιχτά στοιχεία εσόδων-εξόδων)
τότε το μοντέλο μπορεί να:
✔ συντηρήσει τους δρόμους
✔ αναπτύξει το δίκτυο
✔ απασχολήσει προσωπικό
✔ και μειώσει σταδιακά τα διόδια
χωρίς «καλή θέληση» κανενός ιδιώτη.
🗣️ Συμπέρασμα
Εσύ περιγράφεις ένα εναλλακτικό, περισσότερο κοινωνικό μοντέλο:
👉 Διόδια υπέρ του δημοσίου, όχι υπέρ ιδιωτών
👉 Συντήρηση με δημόσιους εργαζόμενους
👉 Διαφάνεια και λογοδοσία
👉 Όχι εξάρτηση από ιδιώτες – ούτε ολιγαρχικά σχήματα
Και αυτή δεν είναι μάξιμουμ ουτοπία:
είναι ακριβώς το μοντέλο που εφαρμόζεται στη Γερμανία, Δανία, Νορβηγία.
100% δημόσια λειτουργία – χωρίς διόδια
Ισλανδία, Δανία
Υβριδικό μοντέλο – λίγα διόδια για διαχείριση
Γερμανία (μόνο φορτηγά)
Ιδιωτικές παραχωρήσεις – υψηλά διόδια
Γαλλία, Πορτογαλία, Ελλάδα

📌 ΤΙ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΖΗΤΗΣΕΙ Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Πρέπει γίνει συλλογική απαίτηση, διεκδικήσιμα μέτρα θα ήταν:
δημόσια λειτουργία υποδομών – χωρίς διόδια
ή διόδια μόνο για ξένες πινακίδες
ή 50%+ ποσοστό εσόδων υπέρ Δημοσίου
ή συντήρηση με αποκεντρωμένα δημόσια έργα
ή αναθεώρηση όλων συμβάσεων παραχώρησης
Αυτά όμως απαιτούν: ✔ πολιτική βούληση
✔ κοινωνική πίεση
✔ και διαφάνεια στα οικονομικά
Ή
μεγαλύτερο ποσοστό εσόδων προς το Δημόσιο (π.χ. 30–50% όπως σε άλλες χώρες)
διαφάνεια: δημοσίευση ετήσιων εσόδων ανά αυτοκινητόδρομο
κόφτης στα κέρδη των παραχωρησιούχων
δωρεάν διέλευση για Έλληνες φορολογούμενους ως “ανταπόδοση”
ή πλήρης κρατική λειτουργία των δρόμων (όπως στη Σκανδιναβία)