.... Και φτάνουμε στον πραγματικό ΕΘΝΑΡΧΗ ΜΑΣ ΤΟΝ ΙΩΑΝΝΗ ΚΑΠΟΔΊΣΤΡΙΑ.που μετά από αυτόν δεν υπήρξε άλλος .., το Πρωτόκολλο της 3ης Φεβρουαρίου 1830 είναι η πράξη ίδρυσης του ελληνικού κράτους.

 

Στην ουσία, το Πρωτόκολλο της 3ης Φεβρουαρίου 1830 είναι η πράξη ίδρυσης του ελληνικού κράτους..

🔹 Μέχρι τότε η Ελλάδα:

αγωνιζόταν στρατιωτικά και πολιτικά για ανεξαρτησία,

είχε προσωρινές διεθνείς ρυθμίσεις (αυτονομία, φόρο υποτέλειας κ.λπ.).

🔹 Με το Πρωτόκολλο του 1830:

αναγνωρίζεται διεθνώς ως ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος,

αποκτά συγκεκριμένα σύνορα,

αποκτά θεσμική υπόσταση στο διεθνές σύστημα.

Γι’ αυτό και στη σχολική και πανεπιστημιακή ιστορία λέμε ότι:

η 3η Φεβρουαρίου 1830 θεωρείται η ημερομηνία ίδρυσης του ελληνικού κράτους.

Το Πρωτόκολλο της 3ης Φεβρουαρίου 1830 ήταν διεθνής διπλωματική πράξη που ίδρυσε επίσημα το ανεξάρτητο ελληνικό κράτος.

Τι προέβλεπε συνοπτικά

Αναγνώριση της Ελλάδας ως ανεξάρτητου και κυρίαρχου κράτους, και όχι πλέον ως αυτόνομης επαρχίας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Υπογραφή: Από τις τρεις Μεγάλες Δυνάμεις της εποχής

Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία και Ρωσία, στο Λονδίνο.

Σύνορα: Καθορίστηκαν στη γραμμή

Αχελώος (Ασπροπόταμος) – Σπερχειός, δηλαδή περιλάμβαναν:

Πελοπόννησο

Στερεά Ελλάδα έως τον Σπερχειό

Κυκλάδες

Πολίτευμα: Η Ελλάδα θα ήταν κληρονομική μοναρχία.

Ηγεμόνας: Θα ήταν χριστιανός πρίγκιπας, επιλεγμένος από τις Μεγάλες Δυνάμεις,

όχι όμως μέλος των βασιλικών οίκων τους.

Κατάργηση φόρου υποτέλειας προς την Οθωμανική Αυτοκρατορία (σε αντίθεση με προηγούμενες ρυθμίσεις).

Το Πρωτόκολλο αυτό:

Αποτελεί την πρώτη διεθνή πράξη πλήρους αναγνώρισης της ελληνικής ανεξαρτησίας

Έθεσε τις βάσεις για τη δημιουργία του σύγχρονου ελληνικού κράτους

Οδήγησε λίγα χρόνια αργότερα (1832) στην επιλογή του Όθωνα ως πρώτου βασιλιά της Ελλάδας

Πριν το 1830 η Ελλάδα δεν είχε πλήρως συγκροτημένο κράτος με τη σύγχρονη έννοια.

🔹 Από την αρχαιότητα έως τον Καποδίστρια

Η «Ελλάδα» δεν υπήρξε ποτέ κράτος με τη νεωτερική έννοια.

Αρχαιότητα

Υπήρχαν πόλεις-κράτη (Αθήνα, Σπάρτη κ.λπ.)

Δεν υπήρχε ένα ενιαίο ελληνικό κράτος  με  κεντρική διοίκηση εθνική κρατική συνείδηση όπως τη νοούμε σήμερα

Στην Ελληνιστική & Ρωμαϊκή περίοδο είχαμε Βασίλεια και αυτοκρατορίες.

Έχουμε τους  Έλληνες ως πολιτισμική κοινότητα, όχι ως κρατικό έθνος. στο Βυζάντιο.

Υπήρχε η Αυτοκρατορία,αλλά  όχι εθνικό κράτος υπήρχε Ρωμαϊκή πολιτική ταυτότητα, όχι «ελληνικό κράτος» με σημερινους όρους

Στην Οθωμανική περίοδο δεν υπήρχε Καμία κρατική υπόσταση

Είχαμε βέβαια την Εθνική μας υπόσταση και την Θρησκευτική μας ταυτότητα  αλλά  όχι πολιτικό κράτος

Έπειτα έχουμε την Επανάσταση (1821–1827)

Με Επαναστατικές διοικήσεις

Προσωρινές, κατακερματισμένες, χωρίς μονοπώλιο εξουσίας

 Τομή σε όλο αυτο ήρθε να φέρει  ο  Καποδίστριας

Με τον Καποδίστρια εμφανίζεται για πρώτη φορά κάτι νέο στον ελληνικό χώρο:

κεντρικό κράτος

ενιαία διοίκηση

κρατική λογική ευρωπαϊκού τύπου

Ακόμα κι αν:

δεν ήταν πλήρως κυρίαρχο διεθνώς,

δεν είχε σταθερά σύνορα,

ήταν η πρώτη πραγματική απόπειρα σύγχρονου κράτους.

Ακόμη και στην περίπτωση του Φιλίππου Β΄ της Μακεδονίας, δεν μιλάμε για κράτος τύπου Καποδίστρια.

Τι έκανε ο Φίλιππος στην πραγματικότητα

Δημιούργησε την Κορινθιακή Συμμαχία (337 π.Χ.).

Οι ελληνικές πόλεις Κράτη δεν καταργήθηκαν, διατήρησαν τους θεσμούς τους, είχαν τυπικά αυτονομία.

Ο Φίλιππος ήταν:ηγεμόνας–επικυρίαρχος (ἡγεμών),

όχι αρχηγός ενιαίου ελληνικού κράτους.

Δηλαδή:επρόκειτο για ομοσπονδία/συμμαχία υπό επιβολή, όχι για ενοποίηση.

Γιατί δεν είναι «ένωση τύπου Καποδίστρια»

Σε ένα κράτος τύπου Καποδίστρια:

υπάρχει μία κεντρική εξουσία,

ενιαίοι νόμοι,

ενιαίος στρατός και φορολογία,

κατάργηση τοπικής κυριαρχίας.

Στην εποχή του Φιλίππου:

κάθε πόλη παρέμενε κυρίαρχη στο εσωτερικό της,

δεν υπήρχε κοινή δημόσια διοίκηση,

δεν υπήρχε έννοια «ελληνικού κράτους».

Ούτε ο Αλέξανδρος το άλλαξε αυτό

Ο Αλέξανδρος:

κληρονόμησε τη Συμμαχία,

χρησιμοποίησε τις πόλεις ως βάση στρατολόγησης,

αλλά δεν συγκρότησε ενιαίο ελληνικό κράτος· δημιούργησε αυτοκρατορία.

Ούτε με τον Φίλιππο ούτε με τον Αλέξανδρο υπήρξε ενοποίηση των Ελλήνων σε ενιαίο κράτος.

Υπήρξε πολιτική και στρατιωτική επικυριαρχία πάνω σε πόλεις-κράτη, όχι κρατική ένωση.

Η πρώτη πραγματική ενοποίηση τύπου σύγχρονου κράτους στον ελληνικό χώρο επιχειρείται μόνο με τον Καποδίστρια.

Οι Έλληνες ως πολιτισμική, όχι κρατική ενότητα

Στην αρχαιότητα:

Οι Έλληνες δεν συγκροτήθηκαν ποτέ σε ενιαίο κράτος.

Ήταν:

Αθηναίοι, Σπαρτιάτες, Θηβαίοι, Μακεδόνες κ.λπ.

με ισχυρότατες τοπικές ταυτότητες.

Το «Έλληνες» δήλωνε:

κοινή γλώσσα,

θρησκεία,

ήθη και έθιμα , όχι πολιτική υπηκοότητα.

2️⃣ Πότε «θυμόντουσαν» ότι είναι Έλληνες

Η ελληνική ενότητα:

ενεργοποιούνταν περιστασιακά, όχι μόνιμα:

όταν υπήρχε κοινός εχθρός (Πέρσες),

στους Ολυμπιακούς Αγώνες και τα πανελλήνια ιερά,

σε αμφικτιονίες και συμμαχίες.

Αλλά:

αυτές δεν κατήργησαν ποτέ την πολιτική αυτονομία των πόλεων,

ούτε δημιούργησαν κράτος.

Το 330 μ.Χ. ο Κωνσταντίνος ιδρύει την Κωνσταντινούπολη πάνω στην ελληνική πόλη Βυζάντιο.

Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία:

δεν πέφτει τότε,

απλώς μετατοπίζει το κέντρο της στην Ανατολή.

Το 395 μ.Χ. χωρίζεται διοικητικά σε:

Δυτική (καταρρέει τον 5ο αιώνα),

Ανατολική (αυτό που λέμε σήμερα “Βυζάντιο”).ενώ οι ίδιοι δεν ονομάζονταν ποτέ Βυζαντινοί.

Ονομάζονταν Ρωμαίοι (Ῥωμαῖοι).

Όμως 

Η καρδιά της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ήταν:ελληνόφωνη,

βαθιά επηρεασμένη από τον ελληνισμό,

και μετά τον 4ο αιώνα, ορθόδοξη χριστιανική.

Στην πράξη:

η γλώσσα της διοίκησης γίνεται ελληνική (επί Ηρακλείου),

η φιλοσοφία, παιδεία και σκέψη είναι ελληνική,

ο πληθυσμός των βασικών επαρχιών (Μικρά Ασία, Ελλάδα, Αιγαίο) είναι ελληνικός.

 Άρα πολιτισμικά ήταν ελληνισμός + χριστιανισμός.

3️⃣ Γιατί ΔΕΝ ήταν “ελληνικό κράτος”

Και εδώ είναι η κρίσιμη διάκριση:

Το Βυζάντιο:

δεν θεμελιώθηκε ποτέ ως κράτος των Ελλήνων,

δεν είχε εθνικό κριτήριο,

δεν αυτοπροσδιορίστηκε ποτέ ως “ελληνικό κράτος”.

Ήταν:

αυτοκρατορία υπερεθνική,

με Έλληνες, Αρμένιους, Σύρους, Σλάβους κ.ά.,

ενωμένη από:

τον αυτοκράτορα,

τη ρωμαϊκή πολιτειακή συνέχεια,

την ορθοδοξία.

Ακόμη και όταν η λέξη «Έλλην» αρχίζει να επανεμφανίζεται (12ος–15ος αι.):

σημαίνει πολιτισμική καταγωγή,

όχι κρατική ταυτότητα.

Άρα Η αλήθεια είναι πιο σύνθετη:

Οι Ρωμαίοι δεν έκλεψαν τον ελληνισμό.

Τον ενσωμάτωσαν ήδη από την αρχαιότητα.συην αυτοκρατορία τους 

Ο Ελληνισμός.ομως παρέμεινε Έλληνισμος.δεμ.εχασε την ταυτότητα του απλά δεν είχε Κρατική οντότητα 

Στην Ανατολή: ο ελληνισμός κυριάρχησε πολιτισμικά,

αλλά το κράτος παρέμεινε ρωμαϊκό θεσμικά.

Γι’ αυτό και:

Το Βυζάντιο ήταν ρωμαϊκό στο όνομα και στους θεσμούς,

αλλά ελληνικό στη γλώσσα, την παιδεία και την καθημερινή ζωή.

Η «χρυσή εποχή» δεν ήταν τόσο ενωμένη όσο νομίζουμε (480–431 π.Χ.)

Μετά τους Περσικούς Πολέμους:

οι Έλληνες δεν ενώθηκαν σε ενιαίο μέτωπο,

αντίθετα:

Αθήνα vs Σπάρτη,

συμμαχίες που λειτουργούσαν ως ηγεμονίες.

Ήδη  η ενότητα ήταν ευκαιριακή, όχι μόνιμη.

Ο Πελοποννησιακός Πόλεμος (431–404 π.Χ.)

Αυτό είναι το πρώτο μεγάλο ρήγμα.

27 χρόνια εμφύλιος πόλεμος.

Τεράστιες απώλειες:

ανθρώπινες,

οικονομικές,

ηθικές.

Καμία πόλη δεν βγήκε πραγματικά νικήτρια.

 Από εδώ και πέρα, η Ελλάδα δεν ανακάμπτει ποτέ πλήρως.

3️⃣ Ο 4ος αιώνας: μόνιμη αστάθεια

Μετά το 404 π.Χ.:

Σπάρτη, Θήβα, Αθήνα εναλλάσσονται στην ηγεμονία.

Συνεχείς πόλεμοι:

Κορινθιακός,

Θηβαϊκή ηγεμονία,

εμφύλιες συγκρούσεις.

 Καμία σταθερή πολιτική τάξη.

Έπειτα ήρθαν  Ο Φίλιππος και ο Αλέξανδρος: 

Ο Φίλιππος:

επιβάλλει ενότητα με τη βία.

δεν θεραπεύει το πρόβλημα, το παγώνει.

Ο Αλέξανδρος:

στρέφει την ενέργεια εκτός Ελλάδας.

μετά τον θάνατό του:

έχουμε διάλυση,πόλεμοι Διαδόχων.

 Η Ελλάδα μένει πολιτικά περιθωριακή.

Έρχονται  τα Ελληνιστικά βασίλεια ≠ ελληνικό κράτος

Μετά τον Αλέξανδρο: κέντρα ισχύος: η Αίγυπτος, η Συρία, η Μικρά Ασία.

Η Ελλάδα:φτωχή,διχασμένη,χωρίς στρατηγικό βάρος.

 Η άνοδος της Ρώμης (3ος–2ος αι. π.Χ.)ήρθε 

την ώρα που:οι Έλληνες πολεμούν μεταξύ τους,

Οι Ρωμαίοι: δημιουργούν πειθαρχημένο στρατό, σταθερούς θεσμούς,μακρόπνοη πολιτική.Οι Ρωμαίοι: επεμβαίνουν αρχικά ως «σύμμαχοι», αλλά καταλήγουν κυρίαρχοι.

 Το 146 π.Χ.: το τέλος της ανεξαρτησίας Καταστροφή Κορίνθου. Οριστική απώλεια πολιτικής αυτονομίας.Όχι επειδή οι Έλληνες «ήταν κατώτεροι», αλλά επειδή:ήταν διασπασμένοι, και εξαντλημένοι,χωρίς κοινή στρατηγική.

Ο ελληνισμός δεν έπεσε πολιτισμικά —

έπεσε πολιτικά και στρατιωτικά.

Οι Έλληνες: δεν είχαν παράδοση κεντρικού κράτους, δεν εμπιστεύονταν υπερτοπική εξουσία.Η πόλη-κράτος:ήταν πολιτική ταυτότητα,όχι διοικητική μονάδα.

 Ο Αλέξανδρος παρέκαμψε αυτό το πρόβλημα, δεν το έλυσε.

 Γιατί η Ρώμη τα κατάφερε; Η Ρώμηέχτισε:

θεσμούς,συνέχεια,και κράτος χωρίς να εξαρτάται από ένα πρόσωπο.

Οι Έλληνες:είχαν μεγάλες στιγμές,αλλά όχι θεσμική διάρκεια.

Τι κάνει ο Κωνσταντίνος το 330

Ιδρύει την Κωνσταντινούπολη πάνω στην αρχαία ελληνική πόλη Βυζάντιο.

Στρατηγικοί λόγοι:

Ανατολικό μέτωπο → πιο κοντά στη Συρία, Ασία, Περσία.

Ασφαλής, εύφορη, εμπορική θέση.

Το κέντρο της αυτοκρατορίας μετατοπίζεται στην Ανατολή.

3️⃣ Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα

Ο Κωνσταντίνος δεν «ανεξαρτητοποιεί» την Ελλάδα.

Η Ελλάδα παραμένει ρωμαϊκή επαρχία.

Το μόνο που αλλάζει:

Η Ελλάδα μπαίνει στο κέντρο του ενδιαφέροντος για την Ανατολική αυτοκρατορία.

Πολλές πόλεις ελληνικές αποκτούν αυξημένο διοικητικό και πολιτισμικό ρόλο

Η αυτοκρατορία παραμένει ρωμαϊκή θεσμικά, αλλά:

Η γλώσσα στην Ανατολή αρχίζει να γίνεται σταδιακά ελληνική (επικράτηση ελληνικής γλώσσας στον 4ο–7ο αι.).

Η κουλτούρα, η παιδεία, η θρησκεία γίνονται ελληνιστικές και χριστιανικές.

Οπότε η «Ελλάδα» ως περιοχή και πολιτισμός αποκτά μεγαλύτερη σημασία μέσα στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, αλλά δεν γίνεται κράτος.,

Η Κωνσταντινούπολη (330 μ.Χ.) ήταν ιδρυματικό και στρατηγικό έργο του Κωνσταντίνου, πάνω στην αρχαία ελληνική πόλη Βυζάντιο.

Ο Κωνσταντίνος την ίδρυσε ως πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, όχι ως “ελληνική πόλη”.

Το Βυζάντιο υπήρχε από πριν — ελληνική αποικία — αλλά η νέα Κωνσταντινούπολη ήταν κατασκευή του αυτοκράτορα με ρωμαϊκή αρχιτεκτονική, πολεοδομία και θεσμούς.

Ποια Η σχέση με τον ελληνισμό

Θεσμικά και πολιτικά, η Κωνσταντινούπολη ήταν ρωμαϊκή πρωτεύουσα, όχι ελληνική πόλη.

Ωστόσο, ο Κωνσταντίνος μετέφερε στην πόλη πολλούς Έλληνες λόγιους, καλλιτέχνες και γραμματικούς για να υπηρετήσουν τη διοίκηση και τον πολιτισμό.

Με αυτόν τον τρόπο, η πόλη έγινε κέντρο ελληνικού πολιτισμού μέσα στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορίακ;ο έχουμε  Δημιουργία νέου Ελληνικού  πολιτισμού 

Ο Κωνσταντίνος ήθελε να φτιάξει μια νέα πρωτεύουσα που θα συνδύαζε στρατηγική, διοίκηση και πολιτισμό.

Η ελληνική παιδεία, η τέχνη και τα γράμματα που μετέφεραν οι Έλληνες λογίοι αποτέλεσαν τη βάση για τον ανατολικό πολιτισμό της Κωνσταντινούπολης, που αργότερα θα εξελισσόταν σε βυζαντινό πολιτισμό.

Η Κωνσταντινούπολη λοιπόν είναι ρωμαϊκή κατασκευή για την αυτοκρατορία,

αλλά η διατήρηση και η μεταφορά του ελληνικού πολιτισμού έκαναν την πόλη σταδιακά κέντρο ελληνισμού και γραμμάτων.

Με άλλα λόγια:Πολιτικά: ρωμαϊκή, αυτοκρατορική. Ενώ Πολιτισμικά: ελληνική, λόγω των ανθρώπων και της παιδείας που μετέφερε ο Κωνσταντίνος.

Ο Κωνσταντίνος δεν ήταν Έλληνας, ούτε βασιλιάς ή ηγέτης της Ελλάδας. Ήταν:

Ρωμαίος πολίτης και στρατηγός, από ρωμαϊκή οικογένεια (η οικογένειά του είχε καταγωγή από τη Νορική/Μοισία, περιοχές στη σημερινή Βουλγαρία–Σερβία).

Ρωμαίος αυτοκράτορας (μετά το 306 μ.Χ.), δηλαδή εξέχων πολιτικός και στρατιωτικός ηγέτης της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας συνολικά.

Η Ελλάδα για τον Κωνσταντίνο ήταν τμήμα της αυτοκρατορίας του, όχι δικό του «κράτος» ή «πατρίδα».

Αυτό που έκανε ήταν:

να ιδρύσει την Κωνσταντινούπολη σε ελληνικό έδαφος,

να ενισχύσει την Ανατολή ως διοικητικό και στρατιωτικό κέντρο,

να χρησιμοποιήσει τον ελληνικό πολιτισμό για να στηρίξει τη νέα πρωτεύουσα και τη χριστιανική αυτοκρατορία.

Δηλαδή η σχέση του Κωνσταντίνου με την Ελλάδα είναι καθαρά διοικητική και πολιτισμική, όχι εθνοτική ή κρατική.

Έκανε τη Χριστιανική πίστη επίσημη, δίνοντας στην αυτοκρατορία νέα θρησκευτική και πολιτισμική ταυτότητα

Και φτάνουμε στον πραγματικό ΕΘΝΑΡΧΗ  ΜΑΣ ΤΟΝ ΙΩΑΝΝΗ ΚΑΠΟΔΊΣΤΡΙΑ.που μετά από αυτόν δεν υπήρξε άλλος 

Ο Καποδίστριας λοιπόν βλέποντας όλα αυτά το μεγάλο κενό  και αυτό που δημιούργησε η ανυπαρξία Ελληνικού Κράτους   από αρχαιότητα  έως σήμερα χωρίς ενιαίο ελληνικό κράτος, και με ρωμαϊκή και βυζαντινή αυτοκρατορία (υπερεθνικές, όχι όμως με  ελληνικά κράτη),και μια οθωμανική κυριαρχία, τόσο βάναυση και εξοντωτική κατά τον Ελληνικού Έθνους είναι ο πρώτος που προσπάθησε συνειδητά να “διορθώσει” αυτό το διαχρονικό κενό.

Τι ακριβώς πήγε να διορθώσει

Όχι το παρελθόν, αλλά το δομικό πρόβλημα του ελληνισμού:

την απουσία ενιαίου, συγκεντρωτικού, σύγχρονου κράτους.

Τι έκανε στην πράξη

Κατήργησε τις τοπικές εξουσίες και τα “κρατίδια” της Επανάστασης.

Δημιούργησε:

κεντρική διοίκηση,

ενιαίο στρατό,

φορολογία,

δικαιοσύνη,

δημόσια εκπαίδευση.

Προσπάθησε να μετατρέψει:

κοινότητες και φατρίες

→ σε πολίτες κράτους.

Γιατί είναι ιστορική τομή

Για πρώτη φορά:

ο ελληνισμός δεν ορίζεται:

ούτε ως πόλη,

ούτε ως αυτοκρατορία,

ούτε ως θρησκευτική κοινότητα,

αλλά ως πολιτικό σώμα με κράτος.

Γι’ αυτό και:

ο Καποδίστριας δεν “συνέχισε” την αρχαία ή τη βυζαντινή Ελλάδα·

δημιούργησε κάτι εντελώς νέο.

Το τραγικό στοιχείο

Ο ίδιος δολοφονήθηκε πριν ολοκληρώσει το έργο του.

Μετά από 2.500 χρόνια χωρίς ενιαίο ελληνικό κράτος,

ο Καποδίστριας ήταν η πρώτη σοβαρή απόπειρα να “μπει τάξη” πολιτειακά στον ελληνισμό. και δολοφονήθηκε 

Και από τότε το Ελληνικό Έθνος συνεχίζουν να το δολοφονούν Ελληνόφωνοι Μεσελληνες και προδότες