Τι εννοούσε ο Ισοκράτης "Όσοι μετέχουν της ελληνικής παιδείας είναι Έλληνες».

  Επειδή ξαφνικα ξεπηδησαν πολλοι  Ελληνες τριγύρω μας ας κανουμε μια προσπαθεια.να εξηγησουμε τι εννουσε .ο Ισοκρατης οταν ειχε πει...

«Όσοι μετέχουν της ελληνικής παιδείας είναι Έλληνες». 

Κατι που το εχουν κανει καραμελα ολοι σημερα και ισχυρίζονται οτι οποιος γεννηθηκε και μεγαλωσε στην ελλαδα ειναι και.Ελληνας..

Τι ειχε πει λοιπον ;;

Τοσούτον δ’ απολέλοιπεν η πόλις ημών περί το φρονείν και λέγειν τους άλλους ανθρώπους, ώσθ’ οι ταύτης μαθηταί των άλλων διδάσκαλοι γεγόνασι και το των Ελλήνων όνομα πεποίηκε μηκέτι του γένους αλλά της διανοίας δοκείν είναι, και μάλλον Έλληνας καλείσθαι τους της παιδεύσεως της ημετέρας ή τους της κοινής φύσεως μετέχοντας».

Απόδοση: «Τόσο πολύ λοιπόν άφησε πίσω η πόλη μας τους υπολοίπους ανθρώπους, στην σοφία και στον λόγο, ώστε οι μαθητές της δάσκαλοι των άλλων έγιναν και κατόρθωσε (η πολιτεία μας) το όνομα των Ελλήνων να μη αναφέρεται στην καταγωγή αλλά στην παιδεία που έχουν, και περισσότερο να καλείται Έλληνας αυτός που μετέχει στην δικής μας παιδεία  (της αθηναϊκής) παρά αυτός που έχει κοινή φυλετική καταγωγή».

Ο Ισοκράτης λοιπόν ΔΕΝ μιλάει γενικά για την ελληνική παιδεία όπως κάποιοι λανθασμένα αντιλαμβάνονται. Σίγουρα προκαλεί σύγχυση, χρησιμοποιώντας ένα καθ’ υπερβολήν ρητόρευμα. Όμως το μόνο που επιδιώκει είναι να υπερτονίσει, όσο πιο πολύ μπορεί, την ανωτερότητα της Αθηναϊκής παιδείας και τα πνευματικά επιτεύγματα των Αθηνών που έγιναν κτήμα και των υπολοίπων ελληνίδων πόλεων. Για αυτό και είναι απαραίτητο να ερμηνευτεί η συγκεκριμένη παράγραφος σε συνδυασμό και με το υπόλοιπο κείμενο αλλά και να έχουμε κατά νου και το γενικότερο πνεύμα που κυριαρχούσε εκείνη την εποχή. Κατά βάσιν ο ρήτορας, απευθύνεται στους ομόφυλούς τους Έλληνες, και τους λέει ότι τώρα πια, δεν υπάρχει κανένας λόγος να μη είναι ενωμένοι, κάτω από την ηγεμονία των Αθηνών. Έχουν κοινή φυλετική καταγωγή και θρησκεύεσθαι, κοινές εορτές και εκδηλώσεις, κοινά ήθη και έθιμα, κοινούς αγώνες, και εν τέλει κοινή παιδεία, την αθηναϊκή.

Και είναι λογικό να υπερτονίζει και να θεωρεί πρωταρχικό στοιχείο ηγεμονίας την πνευματικότητα και την παιδεία. Είναι το βασικό στοιχείο υπεροχής των Αθηνών έναντι της Σπάρτης! Αφού λοιπόν μας αναφέρει ότι και στην πολεμική αρετή δεν υστερεί, έναντι των Λακεδαιμονίων, η εμφανής υπεροχή της πόλεώς του στο πολιτισμικό επίπεδο πρέπει να είναι και το κριτήριο εκείνο που θα καθορίσει το ποιος θα ηγεμονεύσει. Στο επίμαχο αυτό σημείο μας λέει ξεκάθαρα ότι η Αθηναϊκή παιδεία και προφανώς ο Αθηναϊκός τρόπος σκέψης (!), έχουν κυριαρχήσει στον ελλαδικό χώρο και άρα η Αθήνα είναι η σύγχρονη μήτρα του ελληνισμού και οι υπόλοιπες πόλεις πνευματικά τέκνα της. Πώς λοιπόν είναι δυνατόν να μη ηγείται και σε όλα τα υπόλοιπα επίπεδα η μητρόπολη του ελληνισμού…;

Συνεχίζοντας στον λόγο του ο Ισοκράτης, εξακολουθεί να υμνεί την πόλη του, τόσο ως την πνευματική τροφό, αλλά και ως την διδάσκουσα την καλλιέργεια των δημητριακών στο πανελλήνιον. Τον ενδιαφέρει να αποδείξει την πολυεπίπεδη προσφορά της, όχι μόνο ως το πνευματικό λίκνο του Ελληνισμού, αλλά και ότι συνέβαλε τα μέγιστα, περισσότερο από κάθε άλλη πόλη, στην άνοδο του βιοτικού επιπέδου και στην οικονομική ανάπτυξη και των υπολοίπων Ελλήνων.

Γίνονται αναφορές στην σύγχρονη ιστορία της αλλά και στην μυθολογία (Θεά Δήμητρα και Ελευσίνια Μυστήρια) έχοντας μοναδικό σκοπό, να πείσει ότι η Αθήνα είναι η αδιαφιλονίκητη Πνευματική και Στρατιωτική ηγέτιδα σύμπασας της Ελλάδος.

Τους λέει λοιπόν, ότι η Αθήνα είναι η πόλη εκείνη που από όλες τις ελληνικές διαθέτει τρία σημαντικά πράγματα:

Είναι αρχαιοτάτη, μετέχει ανελλιπώς σε όλα τα μεγάλα καλέσματα της φυλής και από τους μυθολογικούς ακόμη χρόνους δρα με γνώμονα το καλό όλων των Ελλήνων.

Στις μεγάλες στρατιωτικές επιχειρήσεις επέδειξε τον μεγαλύτερο ζήλο από όλους τους Έλληνες. Μνημονεύει τον Μαραθώνα, το Αρτεμίσιο, την Σαλαμίνα και θυμίζει στους ακροατές του (100 χρόνια μετά), ότι άνευ του στόλου των Αθηνών δεν θα είχαν νικήσει τους Πέρσες.

Ανεπτύχθη πνευματικά όσο καμμία άλλη ελληνική πόλη, οι οποίες γίνανε μαθητές της.

Ο Ισοκράτης λοιπόν προσπαθεί να εμφανίσει την Αθήνα ως την μόνη πόλη που είναι: – Πανάρχαια – Στρατιωτική δύναμη – Πνευματικός φάρος του ελληνισμού και ως εκ τούτου το να ηγηθεί των Ελλήνων, αντί της Σπάρτης, είναι το μόνο λογικό και δίκαιο.

Δεν κάνει καμμία αναφορά σε βαρβάρους λαούς που επαίδευσε η Αθήνα, αλλά αντιθέτως μας εξιστορεί ότι όταν το βαρβαρικό γένος ήταν πιο κυριάρχο από το ελληνικό, αυτοί ήταν οι οποίοι με πολεμικές επιχειρήσεις τους εκτόπισαν και δημιούργησαν εκείνες τις προϋποθέσεις ώστε να επεκταθεί ο ελληνισμός σε όλο το Αιγαίο και στην Ασία και στην Ευρώπη και να αποκτήσει ζωτικό χώρο.

–

Ελπίζω να έχει γίνει αρκετά κατανοητός μέχρι τώρα ο λόγος του ρήτορος και με σύμμαχο το υπόλοιπο κείμενο αποδείξαμε (και θα συνεχίσουμε για ακόμη λίγο) ότι η συγκεκριμένη παράγραφος πόρο απέχει από τα θέλω των όποιων, εκόντων ή ακόντων, παρερμηνευτών. Ο Ισοκράτης ομιλούσε, όχι για την ελληνική παιδεία που διδάσκονται αλλοεθνείς, αλλά για την αθηναϊκή παιδεία που «επιβλήθηκε» λόγω της ανωτερότητάς της στους υπόλοιπους Έλληνες.

Και η αλήθεια είναι ότι ακόμη και ο Μέγας Αλέξανδρος την αττική διάλεκτο επέλεξε σαν επίσημα ελληνικά της αυτοκρατορίας του. Και είναι και η τρανότερη απόδειξη των λόγων του Ισοκράτους, ότι δηλαδή, η αθηναϊκή παιδεία είχε επηρεάσει το πανελλήνιο.

Το να στρεβλώνουμε προτάσεις τόσο μακρινών εποχών, χωρίς να λαμβάνουμε υπ’ όψιν τα ήθη, τα πολιτιστικά και πολιτισμικά στοιχεία, τον χώρο και τον χρόνο που γράφθηκαν και ειπώθηκαν, είναι και ανόητο και αντιεπιστημονικό. Είναι μία φράση που απευθύνεται μόνο στους Έλληνες. Το να συμπεριελάμβανε βαρβάρους σε αυτήν την ιδέα, δεν θα ήταν απλώς κάτι προχωρημένο για την εποχή του, θα ήταν κάτι εντελώς εκτός πραγματικότητας. Και αυτό το βλέπουμε καθαρά στους ελληνιστικούς χρόνους και στους μετέπειτα ρωμαϊκούς με μία Ελλάδα η οποία βασικά συνέχιζε να καταστρέφεται από τους πολέμους, ξεχειλωμένη προς την ανατολή και με τα ελληνικά ήθη και την γλώσσα να κυριαρχεί σε όλες τις κατεκτημένες περιοχές.

Τότε ήταν που έγινε μία απίστευτη διάδοση των ελληνικών γραμμάτων και ιδεών. Πια, η ελληνική σκέψη και γλώσσα δεν ήταν μία υπόθεση των γηγενών Ελλήνων (και ίσως κάποιων δεκάδων βαρβάρων ηγεμόνων) αλλά εξαπλώθηκε στα πέρατα της οικουμένης. Παρόλο λοιπόν όλο αυτό το άνοιγμα, παρόλο που πολλοί βάρβαροι ασπάστηκαν τον ελληνικό τρόπο σκέψης και ομιλίας, παρόλα αυτά, ακόμη και τότε, κανένας δεν τους είπε Έλληνες. Ο όρος για αυτούς τους υπηκόους των Ελληνιστικών Βασιλείων, είναι Ελληνίζον. Δηλαδή αυτός που μιμείται τους Έλληνες στα ήθη και στην γλώσσα! Μπορεί να πήραν ελληνικά ονόματα, μπορεί να μίλησαν άπταιστα τα ελληνικά, όμως κανένας και σε καμμία εποχή δεν είπε ότι έγιναν  Έλληνες. Ακόμη κι αν μετείχαν της ημετέρας παιδείας… ακόμη και αν η πολιτισμική ζύμωση μεταξύ των λαών των αυτοκρατοριών ήταν μεγάλη.

Αυτα για να τα ξεμπερδεψουν ορισμενοι  στο.μυαλο τους